Het technisch proces:
Activiteiten per fase - 1. ONTDEK

Stel gerichte vragen en ga actief op onderzoek uit om het probleem beter te begrijpen. Door jezelf, de doelgroep of de opdrachtgever de juiste vragen te stellen, krijg je een duidelijker beeld van wat er precies speelt.

Hoe meer vragen je stelt, hoe meer antwoorden je krijgt. Zo verzamel je belangrijke details die helpen om het probleem volledig in kaart te brengen.

Ga samen met de klas, in een klein groepje of individueel aan de slag om een woordweb rond het onderwerp of probleem te maken. Begin met een kernwoord in het midden van de wolk en schrijf daaromheen belangrijke woorden. Voeg daarna nieuwe associaties toe en probeer woorden die bij elkaar horen bij elkaar te plaatsen.

Je kunt er ook foto’s bij zoeken en het geheel omvormen tot een overzichtelijke en aantrekkelijke poster. Op deze manier kun je ideeën ordenen en ontdekken welke onderzoeksvragen of onderwerpen interessant zijn om verder te onderzoeken.

Begin met het centrale thema of onderwerp in het midden van een lege pagina. Teken of schrijf eromheen gerelateerde ideeën, begrippen of subonderwerpen als takken. Verbind de takken met lijnen en gebruik kleuren of symbolen om de verbanden en hiërarchieën duidelijk te maken.

Je kunt een mindmap ook digitaal maken. Een handige online tool hiervoor is bijvoorbeeld Coggle.it, maar er bestaan nog veel andere opties.

Beeldspraak helpt om een probleem te verbeelden, te analyseren en beter te begrijpen. Begin met een eenvoudige tekening, bijvoorbeeld van een auto.

Bedenk vervolgens wat de onderdelen van de auto symboliseren: wie zit er aan het stuur en wie zijn de passagiers, waar staat het chassis voor, wat stelt de motor voor en wie of wat is de brandstof? Wat betekenen de wielen, wie of wat is de gps, hoe ziet de straat eruit en waar leidt de rit heen?

 Door op deze manier beeld en betekenis te koppelen, krijg je meer inzicht in het probleem en de verschillende factoren die meespelen.

Door een probleemsimulatie te maken en de situatie na te bootsen, krijg je een concreet beeld van het probleem en verwerven je meer inzicht. 

Bouw het probleem na en speel het uit, zodat je het beter kunt begrijpen. 

Je kunt de opstelling laten staan en later in het ontwerpproces gebruiken om te ontwerpen, te gebruiken, te testen of te evalueren.

Door een omgevingsvlog of podcast te maken, kunnen leerlingen de situatie of omgeving in kaart brengen waarvoor ze een ontwerp gaan maken. 

Ze leren waarnemen, vastleggen, inventariseren en delen, en ontdekken bovendien dat iedereen de situatie op een eigen manier ervaart.

Kijk, voel, ruik, hoor en proef eens bewust om tot nieuwe ontdekkingen te komen. 

Hoe je iets ervaart gaat namelijk verder dan alleen het uiterlijk; geuren, smaken, structuren en geluiden spelen ook een belangrijke rol. 

Door alle zintuigen mee te nemen in je ontwerp, zorg je ervoor dat je oplossing beter aansluit bij de behoeften en beleving van de gebruiker.

Weten voor wie je een oplossing, product of service ontwerpt, is essentieel. Ga daarom op onderzoek uit en praat met je doelgroep. 

Probeer antwoord te krijgen op vragen zoals: wat zijn de behoeften van de doelgroep, welke problemen ervaart ze en wat probeert ze voor elkaar te krijgen? 

Spreek zo veel mogelijk mensen uit je doelgroep, want hoe meer mensen je spreekt, hoe duidelijker je beeld van de doelgroep wordt.

Je hoeft niet altijd zelf aanwezig te zijn om iets te onderzoeken; soms is het zelfs beter om dat niet te zijn. 

Leer je doelgroep beter kennen door hen zelf informatie te laten verzamelen. 

Bedenk welke informatie je nodig hebt en formuleer dit als een duidelijke vraag voor de informant.

Door gesprekken te voeren met gebruikers van je ontwerp of met een specialist over het probleem of onderwerp, kom je meer te weten over ideeën, wensen en ervaringen. 

Zo verzamel je waardevolle informatie en krijg je beter inzicht in het probleem. 

Observeer het probleem daarna zelf en werk je bevindingen uit in een verslag.

Maak een vragenlijst die door meerdere mensen uit je doelgroep wordt ingevuld. 

Zo krijg je een goed beeld van wat er gemiddeld wordt gedacht of gevonden. 

Een enquête kan bestaan uit open vragen, meerkeuzevragen of een combinatie van beide. Denk van tevoren goed na over wat je wilt bereiken, zodat je je vragen daarop kunt afstemmen.

Online zijn veel handige tools beschikbaar om een enquête op te zetten, die digitaal door zoveel mogelijk mensen kan worden ingevuld. 

Hoe meer mensen meedoen, hoe betrouwbaarder de resultaten. 

Houd de vragenlijst kort en duidelijk en bedenk slimme vragen om waardevolle informatie te verzamelen.

Maak een vragenlijst die door meerdere mensen uit je doelgroep wordt ingevuld. 

Zo krijg je een goed beeld van wat er gemiddeld wordt gedacht of gevonden. 

Een enquête kan bestaan uit open vragen, meerkeuzevragen of een combinatie van beide. Denk van tevoren goed na over wat je wilt bereiken, zodat je je vragen daarop kunt afstemmen.

Online zijn veel handige tools beschikbaar om een enquête op te zetten, die digitaal door zoveel mogelijk mensen kan worden ingevuld. 

Hoe meer mensen meedoen, hoe betrouwbaarder de resultaten. 

Houd de vragenlijst kort en duidelijk en bedenk slimme vragen om waardevolle informatie te verzamelen.

Een probleemstelling bestaat vaak uit meerdere deelproblemen, elk met een eigen functie. 

Het is handig om het hoofdprobleem te onderscheiden van deze deelproblemen. 

Voor elk deelprobleem kun je vervolgens verschillende mogelijke uitwerkingen bedenken. 

Daarnaast kan het opstellen van criteria ook leiden tot nieuwe deelproblemen die je mee moet nemen in je ontwerp.

Kom je even niet verder? Zet je huidige gedachten en werk dan tijdelijk “geparkeerd”. 

Dit betekent niet dat je alles weggooit, maar dat je even afstand neemt om met een frisse blik nieuwe energie en inspiratie op te doen.

Wanneer je hoofd vrij is, kun je je eerdere werk weer oppakken. 

Ook als je vastloopt, blijft je brein nieuwe oplossingen zoeken. 

Door bewust je gedachten even te parkeren en iets heel anders te doen, doorbreek je het patroon waarin je vastzit en maak je ruimte voor nieuwe ideeën.

Bepaal je onderzoeksvragen door eerst de relevante informatie te verzamelen en de context goed te begrijpen. 

Denk goed na over wat je al weet en wat je nog wilt ontdekken. 

Zo kun je gerichte, duidelijke en relevante vragen formuleren die de richting van je onderzoek bepalen. 

Goede onderzoeksvragen helpen je om gefocust te blijven en zorgen ervoor dat je de informatie vindt die echt belangrijk is voor het oplossen van het probleem of het ontwikkelen van je ontwerp.

Het vraagmachien kan je helpen om tot een goede onderzoeksvraag te komen. 

Het controleert of een door leerlingen bedachte vraag duidelijk, specifiek, relevant en passend bij de context is. 

Wordt de vraag niet goedgekeurd op één van de criteria, dan “rolt” hij in de vuilbak. 

De vraag kan daarna worden aangepast en opnieuw getest, of er kan een nieuwe vraag worden bedacht. 

Zo leer je hoe je onderzoeksvragen kunt verbeteren en verfijnen.

Een hypothese is een stelling die nog niet bewezen is en een mogelijke uitkomst van je onderzoek voorstelt. 

Door vooraf een hypothese te formuleren, leg je je verwachtingen over het onderzoek vast. 

Vervolgens kun je door middel van onderzoek toetsen of je hypothese klopt en ontdekken of je verwachtingen overeenkomen met de werkelijkheid.

Begin eerst met het bepalen van je onderzoeksvragen. 

Verzamel daarna de materialen, voorwerpen en producten die je nodig hebt om mogelijke antwoorden te vinden. 

Door te experimenteren en te onderzoeken ontdekken leerlingen vaak verrassende ervaringen en bijzondere eigenschappen. 

Stel tijdens het experiment de juiste vragen: wat zie je, hoor je, voel je of ervaar je? Wat kunnen we met deze ontdekkingen doen? Welke bijzondere eigenschappen zijn opgevallen en wat zouden de voor- en nadelen kunnen zijn van dit materiaal, product of deze techniek? 

Noteer daarna alle bevindingen zodat je ze later kunt gebruiken in je onderzoek of ontwerp.

Door het probleem zelf te beleven, kun je het ervaren zoals een gebruiker dat doet. 

Simuleer het probleem waar nodig, bijvoorbeeld door een oudere persoon na te bootsen met gewichten aan je voeten, ingetapte vingers of een bril met vaseline, of door de wereld te bekijken vanaf je knieën zoals een jong kind of iemand in een rolstoel. 

Het doel is dat leerlingen leren zich in te leven in een ander en beter begrijpen welke problemen en uitdagingen deze persoon ervaart.

Via online onderzoek kun je veel informatie vinden en analyseren. 

Gebruik bijvoorbeeld Google om relevante bronnen te ontdekken, of laat je inspireren op Pinterest. 

Je kunt zelfs een eigen bord aanmaken om ideeën en informatie overzichtelijk te verzamelen en nieuwe inzichten op te doen.

Tijdens het onderzoek kun je literatuur gebruiken om je kennis te verdiepen en beter te begrijpen hoe anderen over jouw onderwerp denken of schrijven. 

Het gaat hierbij vooral om geschreven bronnen zoals boeken, artikels en teksten.

Er zijn verschillende manieren om aan betrouwbare informatie te komen. 

In de bibliotheek vind je niet alleen veel boeken, maar ook mensen die je kunnen helpen bij je zoektocht naar de juiste bronnen, durf dus zeker te vragen! 

Ook online kun je veel informatie vinden, bijvoorbeeld via scholar.google.com waar wetenschappelijke artikels verzameld staan.

Wees wel kritisch: niet alles wat je op het internet leest, is correct. Vergeet bovendien niet om altijd een goede bronvermelding toe te voegen. Handige uitleg en hulpmiddelen daarvoor vind je op scribbr.nl/bronnengenerator.

Ga op zoek naar een expert in het vakgebied dat bij jouw probleem hoort. 

Een specialist kan vaak diepgaand inzicht geven en veel vragen verduidelijken. 

Door met een expert in gesprek te gaan, verzamel je waardevolle informatie en krijg je nieuwe perspectieven op je onderzoek.

Kan de specialist niet langskomen of kun jij zelf geen bezoek brengen? 

Dan is een online gesprek of virtuele sessie een prima alternatief om toch in contact te komen en antwoorden te krijgen.

Data zijn digitale gegevens die je kunt gebruiken in je onderzoek. 

Bij een data-analyse onderzoek je deze informatie om te bepalen wat relevant is en om waardevolle inzichten te ontdekken. 

Door gegevens te ordenen en te modelleren, kun je weloverwogen keuzes maken in je ontwerpproces en nieuwe perspectieven vinden.

Er bestaan verschillende tools om data te analyseren en te visualiseren, zoals Microsoft Excel of Canva. Denk vooraf goed na over het doel van je analyse: wil je vooral zelf inzicht krijgen of wil je je resultaten delen met anderen? 

Door je data duidelijk en aantrekkelijk te presenteren, bijvoorbeeld in een infographic, help je anderen de informatie beter te begrijpen.

Bij samen sterk draait alles om samenwerken en elkaar inspireren. 

Dat kan met experts die hun kennis delen, maar ook met je projectgenoten waarmee je samen nieuwe ideeën bedenkt. 

Wie alleen werkt, loopt soms vast in zijn eigen denkpatroon. 

Door samen te werken ontstaan vaak verrassende inzichten, omdat iedereen andere kennis en ervaringen meebrengt.

Kom je zelf even niet verder? 

Vraag gerust hulp aan anderen en bied zelf ook je steun aan. 

Het gaat niet om elkaar te overtreffen, maar om elkaar te versterken. 

Denk na over waar jij goed in bent en wat jij voor anderen kunt betekenen. 

Door ideeën en oplossingen te delen en samen te verbeteren, groei je allemaal. 

En soms is een frisse blik precies wat je nodig hebt om weer vooruit te kunnen.

Maak de inzichten uit je onderzoek zichtbaar in de klas door een poster te ontwerpen met je belangrijkste bevindingen. 

Gebruik daarbij niet alleen tekst, maar ook visuele elementen zoals grafieken, diagrammen, kaarten of tekeningen om je ideeën helder te tonen.

Hang alle posters samen op tot één groot billboard dat tijdens het hele ontwerpproces zichtbaar blijft. Zo kan iedereen elkaars inzichten zien, inspiratie opdoen en verder bouwen op wat anderen hebben ontdekt.

Een samenvatting is een korte, duidelijke weergave van de belangrijkste informatie uit je project. Je brengt de kern over zonder onnodige details. Dat kan in tekst, maar ook met beeld, audio of video.

Bepaal wat echt belangrijk is, bundel die informatie tot een helder geheel en zorg dat iemand die je project niet kent meteen begrijpt waar het over gaat.

Het is belangrijk dat leerlingen hun probleem kunnen plaatsen binnen de wereld om hen heen. 

De 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) van de Verenigde Naties vormen hierbij een waardevol kader. 

Ze helpen om het probleem niet alleen vanuit de eigen leefwereld te bekijken, maar ook in relatie tot grotere maatschappelijke thema’s zoals armoede, klimaat, gezondheid, onderwijs en gelijkheid.

Laat de leerlingen onderzoeken met welke SDG’s hun probleemstelling verband houdt. 

Zo leren ze nadenken over de bredere impact van hun project en hoe hun ontwerp of oplossing kan bijdragen aan een duurzamere wereld. 

Dat stimuleert niet alleen bewustwording, maar ook actief burgerschap en verantwoordelijkheid voor de toekomst.

Trek eropuit en verken de echte wereld om je onderzoek te verrijken! 

Het is belangrijk om zelf te ervaren wat jouw doelgroep dagelijks meemaakt: met wie hebben ze contact, welke plekken bezoeken ze en welke problemen komen ze tegen? 

Door dit zelf te ontdekken, krijg je een beter inzicht in de echte uitdagingen en kun je direct testen of jouw ideeën in de praktijk werken. 

Bovendien is het veel leuker om actief op pad te gaan dan alleen achter je bureau te zitten.

Stap de straat op, gebruik je netwerk of kijk op sociale media. 

Zoek mensen die je inspireren of die tot je doelgroep behoren. 

Ga het gesprek aan, wees nieuwsgierig en verdiep je in hun wereld. 

Zo verzamel je waardevolle inzichten die je onderzoek naar een hoger niveau tillen!